সমগ্ৰ বিশ্বতে যুৱক-যুৱতীসকলৰ (Youth in the world) সকলো ৰোগৰ বাবে (For all diseases) মানসিক চাপক দোষাৰোপ (Blaming on stress) কৰা হৈছে। কাম কৰাৰ ধৰণ আৰু দৈনন্দিন জীৱন দ্ৰুতগতিত সলনি হৈছে। চিকিৎসকে কয় যে পাচনতন্ত্ৰৰ সমস্যা, মাইগ্ৰেইন, ওজন বৃদ্ধি আৰু হৃদৰোগ এই সকলোবোৰ নিত্য বৃদ্ধি পোৱা মানসিক চাপ আৰু উদ্বেগৰ বাবেই হয়।
কিন্তু ইয়াৰ ফলত ডায়েবেটিছৰ দৰে ৰোগো হ’ব পাৰে নেকি? তেজত শৰ্কৰাৰ উঠা-নমাতো মানসিক চাপে ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে নেকি? ডায়েবেটিছৰ চিকিৎসকে কয় যে ডায়েবেটিছৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ আছে। ডায়েবেটিছৰ আঁৰত যেনেকৈ জিনীয় দোষ থাকিব পাৰে, তেনেকৈয়ে অনিয়ন্ত্ৰিত জীৱনশৈলীও থাকিব পাৰে। মুম্বাইৰ এখন চিকিৎসালয়ৰ ডায়েবেটিছ চিকিৎসক ৰাজীৱ কোভিলে কয়, “কেৱল মানসিক চাপৰ ফলত ডায়েবেটিছৰ দৰে ৰোগ নহয়। কিন্তু অবিৰত মানসিক চাপে নিশ্চয়কৈ ডায়েবেটিছৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে।” আকৌ মানসিক চাপে তেজত শৰ্কৰাৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। কেইবাটাও গৱেষণাৰ পৰা দেখা গৈছে যে মানসিক চাপে শৰীৰত কৰ্টিছল, এড্ৰিনেলিন, গ্ৰ’থ হৰম’নৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি কৰে।
এই হৰম’নবোৰে যকৃতৰ গ্লুক’জৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি কৰে, একে সময়তে পেশী আৰু কোষত গ্লুক’জৰ ফলপ্ৰসূতা হ্ৰাস কৰে। ফলত কোষে গ্লুক’জ ব্যৱহাৰ কৰি শক্তি উৎপাদন কৰিব নোৱাৰে। সেয়ে তেজত শৰ্কৰাৰ মাত্ৰাও বৃদ্ধি পায়। চিকিৎসকৰ মতে, অগ্নাশয়ত ইনচুলিন উৎপন্ন হ’লেও যিসকলৰ ইনচুলিন হৰম’নে শৰীৰত সঠিকভাৱে কাম নকৰে তেওঁলোকৰ সমস্যা হয়। ফলত টাইপ ২ ডায়েবেটিছ হয়।
অধ্যয়নটোত দেখা গৈছে যে একেদৰে খাদ্য আৰু ব্যায়াম কৰাৰ পিছতো কেৱল মানসিক চাপৰ বাবেই তেজত শৰ্কৰাৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পায়। যদি সেই মানসিক চাপ সাময়িক হয় তেন্তে ঠিকেই আছে। কিন্তু বাঢ়ি থাকিলে আৰু দীৰ্ঘদিন ধৰি থাকিলে শৰীৰৰ ওপৰত ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱ পৰে। দীৰ্ঘদিনীয়া মানসিক চাপে শৰীৰত প্ৰদাহৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত ইনচুলিনৰ ফলপ্ৰসূতা হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ উপৰি মানসিক চাপে বিপাকীয় স্বাস্থ্যত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ লগতে টোপনিৰ সমস্যাও সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ সামগ্ৰিক প্ৰভাৱে শৰীৰত বিভিন্ন সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। চিকিৎসকৰ মতে, মানসিক চাপৰ বাবে তেজত শৰ্কৰাৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি হ’লেও ডায়েবেটিছ কেৱল ইয়াৰ বাবেই হোৱা বুলি কৰা দাবীক সমৰ্থন কৰিব পৰাকৈ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ পোৱা নাযায়।
অৱশ্যে মানসিক চাপে নিশ্চিতভাৱে তেজত শৰ্কৰাৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি কৰে, যাৰ ফলত ডায়েবেটিছৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়। টাইপ-২ ডায়েবেটিছৰ আঁৰৰ এটাই কাৰণ নহয়, মূলতঃ অনিয়ন্ত্ৰিত জীৱনশৈলীকো দোষাৰোপ কৰিছে চিকিৎসকলে। দীৰ্ঘদিন বহি থকা, ব্যায়ামৰ অভাৱ, অত্যধিক সংসাধিত খাদ্য খোৱাৰ প্ৰৱণতাৰ বাবে মেদবহুলতাৰ দৰে সমস্যা বৃদ্ধি পাই। বিশেষকৈ পেটত চৰ্বি জমা হোৱাৰ প্ৰৱণতাই ডায়েবেটিছৰ দৰে ৰোগৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে বুলি চিকিৎসকৰ মত। মানসিক চাপৰ ফলত ইনচুলিন ৰেজিষ্টেন্স হয়, অৰ্থাৎ ইনচুলিন উৎপন্ন হ’লেও হৰম’নে সঠিকভাৱে কাম কৰিব নোৱাৰে।
মানসিক চাপমুক্ত হৈ থকাৰ উপায় কি?
নিয়মিত ব্যায়াম, খোজকঢ়া, যোগাসনে কিছু পৰিমাণে মানসিক চাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে। চিকিৎসকৰ মতে, মানসিক চাপ কমালে ইনচুলিন হৰম’নে ভালদৰে কাম কৰাত সহায় কৰিব পাৰে।
