মণিপুৰত অশান্তিৰ জুই নিৰ্বাপিত হোৱা নাই। হিংসা আৰু প্ৰাণহানিৰ শেহতীয়া ঘটনাৰ মাজতে কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰালয়ে শুকুৰবাৰে মণিপুৰত ‘সশস্ত্ৰ বাহিনী বিশেষ ক্ষমতা আইন’ বা ‘আফস্পা’ৰ (AFSPA) ম্যাদ বৃদ্ধিৰ কথা ঘোষণা কৰে। অধিসূচনা অনুসৰি, ১ অক্টোবৰৰ পৰা ৰাজ্যৰ ১৩টা নিৰ্দিষ্ট থানা এলেকাৰ বাহিৰে সমগ্ৰ মণিপুৰক আৰু ছমাহৰ বাবে ‘অশান্ত এলেকা’ বা ‘ডিষ্টাৰ্বড্ এৰিয়া’ হিচাপে গণ্য কৰা হ’ব। মণিপুৰত ২০২৩ চনৰ পৰা এই আইন প্ৰযোজ্য হৈ আছে, পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এই আইনৰ সময়সীমা পৰ্যায়ক্ৰমে বৃদ্ধি কৰা হৈছে।
আফস্পা (১৯৫৮)ৰ ৩নং ধাৰা অনুসৰি যদি কোনো ৰাজ্য বা কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলৰ আইন-শৃংখলাৰ পৰিস্থিতি যথেষ্ট অৱনতি ঘটে আৰু সশস্ত্ৰ বাহিনীয়ে অসামৰিক প্ৰশাসনক সহায় কৰিবলগীয়া হয়, তেন্তে কেন্দ্ৰ বা ৰাজ্যপালে গেজেট অধিসূচনাৰ জৰিয়তে সেই অঞ্চলটোক ‘অশান্ত’ বুলি ঘোষণা কৰিব পাৰে।
কেন্দ্ৰই এই সময়সীমা বৃদ্ধিৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ ঠিক পূৰ্বেই শুকুৰবাৰে মণিপুৰৰ কামজং জিলাত পোহৰলৈ আহে নতুনকৈ হিংসাত্মক ঘটনা। ম্যানমাৰ সীমান্তৰ সমীপৰ দুৰ্গম পিলং গাঁৱত সন্দেহযুক্ত উগ্ৰপন্থীয়ে চাৰিজন লোকক গুলীয়াই হত্যা কৰে। তেওঁলোকৰ শৰীৰত একাধিক গুলীৰ আঘাত পোৱা গৈছে। স্থানীয় লোকে অভিযোগ কৰা মতে, বৃহস্পতিবাৰে ম্যানমাৰৰ পৰা উগ্ৰপন্থীৰ এটা দলে সীমান্ত পাৰ হৈ ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰি আকস্মিকভাৱে পাঁচজন গাঁৱৰ লোকক আক্ৰমণ কৰে। তাৰে এজনে কেনেবাকৈ পলায়ন কৰি স্থানীয় প্ৰশাসনক খবৰ দিয়ে। মণিপুৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী ৱাই খেমচান্দ সিঙে এই জঘন্য হত্যাকাণ্ডক তীব্ৰ গৰিহণা দিছে। তেওঁ কয় যে আমাৰ সমাজত এনে হিংসাৰ কোনো স্থান নাই আৰু ইয়াক সহ্য কৰা নহ’ব। লগতে নিহত পৰিয়াললৈ গভীৰ সমবেদনাও প্ৰকাশ কৰে।
২০২৩ চনৰ পৰা মেইটেই আৰু কুকি-জো জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা জাতিগত সংঘৰ্ষৰ বাবে মণিপুৰ একপ্ৰকাৰ যুদ্ধক্ষেত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। শেহতীয়াকৈ তিনিজন কুকি লোকৰ মৃত্যুৰ প্ৰতিশোধ ল’বলৈ অস্ত্ৰধাৰী লোকে কাংপকপিৰ তিনিখন গাঁৱত আক্ৰমণ চলাইছিল। ইয়াৰ পূর্বে ১৩ ছেপ্টেম্বৰত তামেংলং জিলাত হোৱা আক্রমণত এহাল দম্পতীকে ধৰি চাৰিজন লোক নিহত হোৱাৰ লগতে এটা ছবছৰীয়া ল’ৰা আহত হয়৷ মাত্ৰ এসপ্তাহৰ পিছতে একেখন জিলাতে ১৭ বছৰীয়া ল’ৰা এজনক গুলীয়াই হত্যা কৰা হয়।
চৰকাৰী বিষয়াসকলৰ মতে, কেৱল মেইটেই-কুকি সংঘাতেই নহয়, যোৱা ফেব্ৰুৱাৰী মাহত আৰম্ভ হোৱা নগা আৰু কুকি জনগোষ্ঠীৰ সংঘাতত এতিয়ালৈকে কমেও ৪০ জন লোকৰ প্ৰাণহানি হৈছে। ফলত ৰাজ্যখনৰ আইন-শৃংখলাৰ পৰিস্থিতি স্বাভাৱিক কৰাৰ বাবে আফস্পাৰ ম্যাদ বৃদ্ধি কৰাৰ বাহিৰে কেন্দ্ৰৰ হাতত আন কোনো বিকল্প নাছিল।
