ভাৰত আৰু ৰাছিয়াই যৌথভাৱে নিৰ্মাণ কৰা ‘ছুপাৰছনিক’ (শব্দৰ গতিতকৈ বেছি দ্ৰুত) ক্ৰুজ মিছাইল ব্ৰহ্মছ (Brahmos Missile) এতিয়া হাইপাৰছনিকলৈ (শব্দৰ গতিতকৈ পাঁচগুণ বা তাতোকৈ বেছি দ্ৰুত) উন্নীত কৰিবলৈ ওলাইছে।
ভাৰতত থকা ৰাছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰদূত ডেনিছ আলিপভে বৃহস্পতিবাৰে ‘দ্য ইকনমিক টাইমছ’ক এইদৰে কয়। তেওঁ দাবী কৰে যে ব্ৰহ্মছৰ এই নতুন সংস্কৰণটো অলপ সৰু আৰু ওজনত লঘু হ’ব, কিন্তু ইয়াৰ মাৰাত্মক ক্ষমতা হ্ৰাস নহ’ব।
প্ৰকাশিত প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে এই পদক্ষেপে ভাৰতীয় সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ বহুমাত্ৰিক আক্ৰমণৰ ক্ষমতা যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰিব। উল্লেখ্য যে কিছুদিন পূৰ্বে প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়ে জনাইছিল যে ভাৰতীয় সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ তিনিটা শাখালৈ (স্থল, নৌসেনা আৰু বায়ুসেনা) বৰ্ধিত দূৰত্ব আৰু গতিবেগ থকা ব্ৰহ্মছ ক্ষেপণাস্ত্ৰ যোগান ধৰাত অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হৈছে।
ইতিমধ্যে ৰাছিয়াৰ সেনাই নতুন হাইপাৰছনিক ‘ব্ৰহ্মছ মাৰ্ক-২’ ব্যৱহাৰ আৰম্ভ কৰিছে। নতুন দিল্লীয়েও মস্কোৰ সৈতে যৌথ উদ্যোগত ইয়াক বিকশিত কৰিব বিচাৰিছে। ভাৰতীয় সেনাৰ ব্ৰহ্মছ মাৰ্ক-১ৰ ৰেঞ্জ ৪৫০ কিলোমিটাৰ। ব্ৰহ্মছ মাৰ্ক-২ ক্ষেপণাস্ত্ৰই ৮০০ কিলোমিটাৰতকৈও অধিক দূৰত্বত আঘাত কৰিব পাৰে।
কিন্তু নতুন হাইপাৰছনিক ব্ৰহ্মছৰ মূল বৈশিষ্ট্য হ’ল শত্ৰুৰ ‘বায়ু প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা’ক প্ৰস্তুতিৰ সুযোগ নিদিয়াকৈ দ্ৰুতভাৱে আক্ৰমণ কৰিব পৰা ক্ষমতা।
ব্ৰহ্মছৰ প্ৰথমটো পৰীক্ষামূলক উন্মোচনৰ ২৫ বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষে আয়োজন কৰা এক কাৰ্যসূচীত আলিপভে কয় যে ব্ৰহ্মছৰ আৰম্ভণিৰে পৰাই নিৰন্তৰ আধুনিকীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আহিছে। প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াক স্থল বাহিনীৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা হৈছিল।
পিছলৈ ইয়াৰ সংস্কৰণসমূহো প্ৰস্তুত কৰা হয় যিবোৰ যুদ্ধজাহাজ, ছাবমেৰিন আৰু যুঁজাৰু বিমানৰ পৰা উৎক্ষেপণ কৰিব পৰা যায়। ৰাছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰদূতগৰাকীয়ে কয় যে হাইপাৰছনিক ব্ৰহ্মছৰ যৌথ উৎপাদন সন্দৰ্ভত মস্কোৱে ইতিমধ্যে নতুন দিল্লীলৈ এক বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিছে।
উল্লেখ্য যে ‘ব্ৰহ্মছ’ শব্দটো ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী আৰু ৰাছিয়াৰ মস্কোভা নদীৰ নামৰ সংমিশ্ৰণ। এই ক্ষেপণাস্ত্ৰ নিৰ্মাতা কোম্পানী ‘ব্ৰহ্মছ এৰ’স্পেচ লিমিটেড’ ভাৰতীয় প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংস্থা (ডি আৰ ডি অ’) আৰু ৰাছিয়াৰ প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা সংস্থা ‘এন পি অ’ মাছিনোষ্ট্ৰ’নিয়া’ৰ যৌথ উদ্যোগ। বৰ্তমান ভাৰতে ব্যৱহাৰ কৰি থকা ব্ৰহ্মছ ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ চাৰিটা বিভিন্ন সংস্কৰণ আছে।
ইয়াক স্থলভিত্তিক বা ভ্ৰাম্যমাণ (সাধাৰণতে সামৰিক ট্ৰাক) উৎক্ষেপণ ব্যৱস্থাৰ পৰা উৎক্ষেপণ কৰিব পাৰি, লগতে যুদ্ধজাহাজ, সুখয়-৩০ যুদ্ধ বিমান আৰু ছাবমেৰিনৰ পৰাও উৎক্ষেপণ কৰিব পাৰি। গতানুগতিক বিস্ফোৰক সামগ্ৰীৰ উপৰি এই ক্ষেপণাস্ত্ৰই পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ কঢ়িয়াই নিব পৰাকৈ সমানে সক্ষম। ছুপাৰছনিক সংস্কৰণৰ গতি শব্দৰ গতিৰ প্ৰায় তিনিগুণ (সামৰিক পৰিভাষাত ‘মেক-৩’)।
